SKOLYOZ NEDİR?

Skolyoz , omurga veya omurgada anormal bir eğriye neden olan bir bozukluktur.

Skolyoz; omurganın, göğüs kafesinin ve gövdenin pozisyonu ve şeklindeki değişiklikleri içeren bir deformitedir. İlk olarak Hipokrat tarafından tanımlandığı düşünülmektedir. Terim olarak “eğri, çarpık” anlamına gelmektedir. Galen, Hipokrat'ın kullandığı "skolyoz" tanımını geliştirmiş ve günümüzdeki skolyoz, lordoz ve kifoz terimlerini tanımlamıştır. Skolyozu lateral spinal eğrilik (arkadan bakıldığında yana kavis) olarak belirtmiştir. Sadece frontal düzlemi içeren bu tanım günümüzde yetersiz kalmakta, omurganın ve gövdenin üç boyutlu torsiyonel(dönme) deformitesini belirtmemektedir. Daha kapsamlı olarak; skolyoz omurganın frontal düzlemde 10°'nin üzerindeki lateral(yana) sapması, horizontal düzlemde rotasyonu (dönmesi) ve sagital düzlemdeki (kifoz ve lordoz) fizyolojik eğriliklerin değişimini içeren karmaşık üç boyutlu yapısal bir deformitedir. Dışardan görünüm omurgaya arkadan bakıldığında S veya C şeklindedir. Kızlar ve erkeklerde eşit sıklıkta görülmekle birlikte kız çocuklarda daha fazla ilerleme gösterir.

SKOLYOZ TİPLERİ NELERDİR?

• Yapısal skolyoz ; Yapısal skolyoz da idiyopatik (nedeni belli olmayan) ve non-idiyopatik (altta yatan bir nedeni olan konjenital, sendromik vb...) ikiye ayrılır. Konjenital skolyoz vertebranın oluşumsal bozukluğu nedeniyle oluşan omurga deformitesidir. Sendroma bağlı skolyoz nöromuskular( kas-sinir ilişkisine bağlı), konnektif doku problemleri(bağ doku), nörofibromitozis vb... diğer medikal durumlara bağlı olarak gelişir.

• Fonksiyonel skolyoz; herhangi bir yapısal sorunlara bağlı olmadan gelişen skolyoz çeşitidir.

SKOLYOZ NEDEN OLAN FAKTÖRLER NELERDİR?

- Duruş bozukluğu; Vücutta ki dengeyi sağlayan kasların güçsüz kalması ve kısalması sonucu vücut simetrisi bozulmaktadır. Bu doğru dizilimin, düzenin bozulmasını skolyoz takip eder. - Sinir kökü iritasyonu; gövdede shift(yana kayma hali) duruşuna sebep olarak skolyoz oluşumu başlatır.

- Sinir kökü iritasyonu; gövdede shift(yana kayma hali) duruşuna sebep olarak skolyoz oluşumu başlatır.

- Bacak boyu eşitsizliği ; skolyoz hastaları ayakta dururken yer çekimi etkisi ile eğriliğin artması beklenir. Klinik gözlemlerde hastaların tek bacaklarının üzerinde daha fazla durduğu gözlemlenmiştir.

- Çocukluk çağında geçirilen ciddi akciğer rahatsızlıkları; alvoellerin kapanması ile akciğer eşit oranda genişleyemez ve kaburgalar bu duruma asimetrik uyum sağlayarak skolyoz oluşumuna yatkınlık kazandırır.

- Kalça ekleminde gelişen kontraktür veya çıkık, eklemler arası mekanik düzenin bozması nedeniyle omurgayı postürel olarak etkiler.

- Okul çağındaki çocuklarda çanta taşıma şekli; yer çekimi sırt çantası taşıyan çocuklarda eğriliği attırıcı etki yapmaktadır.

- Çantanın taşınma şekli, ağırlığı ve yüklenme yönü bu etkinin şeklini değiştirmektedir.

Hangi durumlarda skolyozdan şüphelenmelisiniz?

- Omuz seviyesi eşitsizlikleri
- Scapula (kürek kemikleri) arasında bir asimetri varsa
- Bir bacak diğerinden daha uzunsa, ayakta içe basma durumu varsa
- Kıyafetler duruşlarında asimetri varsa
- Öne eğildiğinde bir taraftaki kaburgalar daha yüksekte duruyorsa
- Önden veya arkadan bakıldığında bel kavisinin eşitsizliği

Bu belirtilerin bir yada birkaçının varlığında skolyoz şüphesiyle bir uzmana başvurulmalıdır. Fizyoterapistin ön manuel değerlendirmesiyle birlikte radyolojik görüntüsü incelenip kesin tanı ve tedavi programı belirlenir.